Czy wiedziałeś, że w 2021 roku wpływy z podatków stanowiły ponad 41% całego PKB w całej Unii Europejskiej? Niezależnie od tego, czy jesteś właścicielem firmy, czy konsumentem, ważne jest, żeby zrozumieć, jak działa podatek od wartości dodanej, czyli VAT.

Z tym podatkiem ma do czynienia każdy w Europie (oraz łącznie w 170 krajach na całym świecie) i pojawia się wokół niego mnóstwo pytań. Czym jest VAT? Jak działa? Jakie są jego zalety i wady?

W tym kompleksowym przewodniku odpowiemy na wszystkie Twoje pytania i pomożemy Ci lepiej zrozumieć VAT. Potem damy Ci sprytne narzędzie AutoVAT, które pomoże Ci prawidłowo obliczać VAT.

Czym jest VAT?

Szukasz definicji VAT? VAT to podatek od wartości dodanej. To podatek nakładany na sprzedaż towarów i usług. Podatek jest doliczany do ceny produktu lub usługi, a konsument płaci VAT w momencie zakupu.

VAT jest podatkiem konsumpcyjnym, co oznacza, że ostatecznie płaci go konsument. Jednak to na firmach spoczywa obowiązek pobierania podatku i przekazywania tych środków do budżetu państwa.

Oznacza to, że jeśli jesteś jednoosobowym przedsiębiorcą lub freelancerem pracującym w kraju, w którym obowiązuje podatek od wartości dodanej, musisz uwzględnić go w swojej działalności, żeby mieć pewność, że prawidłowo go naliczasz i pobierasz.

Ogólnie stawki VAT mogą się różnić w zależności od kraju, ale zazwyczaj wynoszą około 20%. Na przykład każdy kraj w Unii Europejskiej sam ustala swoją stawkę VAT, ale nie może ona być niższa niż 15%.

Choć VAT może być dość złożony, ostatecznie dostarcza rządom dochody i pomaga finansować usługi publiczne.

Jak działa VAT?

Kiedy idziesz do sklepu, możesz nie myśleć o podatku od wartości dodanej (VAT), który jest wliczony w cenę Twoich zakupów. Jeśli jednak spojrzysz na paragon, prawdopodobnie zobaczysz tam wyszczególnioną kwotę podatku.

Jak wspomnieliśmy wyżej, VAT jest rodzajem podatku konsumpcyjnego nakładanego na towary i usługi na każdym etapie procesu produkcji. Innymi słowy, jest to podatek od wartości, która jest dodawana do produktu lub usługi na każdym kroku – od surowców aż po finalną sprzedaż detaliczną.

Wysokość płaconego VAT zależy od wartości produktu pomniejszonej o wszelkie podatki, które zostały już zapłacone od materiałów wykorzystanych do jego wytworzenia.

A co z tymi, którzy wytwarzają produkty i eksportują je poza swój kraj? To zależy.

W UE, na przykład, nie płacisz VAT od produktów, które eksportujesz poza Unię. Zamiast tego płacisz VAT (lub podatek od sprzedaży w USA) w kraju, do którego eksportujesz. Jednak jeśli mieszkasz we Francji i eksportujesz produkt do Holandii, na przykład, zapłacisz holenderski VAT.

Mówiąc prościej, płacisz VAT w kraju, w którym ostateczny konsument będzie korzystał z Twoich towarów. Jeśli oferujesz usługi (załóżmy, że jesteś freelancerem w Niemczech), wtedy płacisz VAT w Niemczech, niezależnie od tego, gdzie znajdują się Twoi klienci.

Kto płaci VAT?

Ostateczny konsument, który kupuje towary lub usługi, płaci VAT, a firmy, które pobrały podatek, są odpowiedzialne za przekazanie go do budżetu państwa.

Czyli choć VAT ostatecznie płacą konsumenci, to Twoim obowiązkiem jako sprzedawcy jest upewnić się, że pobierasz prawidłową kwotę VAT. Oznacza to, że jako właściciel firmy lub freelancer musisz uważać przy tworzeniu faktur za sprzedane towary lub usługi.

Może być to trochę uciążliwe, ale ważne jest, żeby mieć pewność, że działasz zgodnie z przepisami. Sprawdź stawki VAT i zasady w kraju, w którym mieszkasz (lub w którym zarejestrowałeś firmę), żeby upewnić się, że pobierasz go prawidłowo.

Jakie są różne stawki VAT?

Stawka VAT może się różnić w zależności od kraju, ale zazwyczaj wynosi kilka procent. W UE waha się mniej więcej między 15% a 30%.

Choć ważne jest, żeby sprawdzić stawkę podatku od wartości dodanej dla Twojego konkretnego kraju, poniżej znajdziesz kilka szybkich przykładów stawek VAT w trzech dużych krajach europejskich.

Niemcy

W Niemczech standardowa stawka VAT wynosi 19%. Jednak dla niektórych towarów, takich jak książki i żywność, stawka spada do 7%. Zazwyczaj (tak jak w innych krajach UE) konsumenci mogą odliczyć zapłacony VAT w rocznych rozliczeniach podatku dochodowego.

Holandia

Stawka VAT w Holandii jest nieco wyższa niż w Niemczech i obecnie wynosi 21%. Istnieje jednak obniżona stawka VAT w wysokości 9% i 0%.

Stawka 0% ma zastosowanie tylko do zagranicznych przedsiębiorców prowadzących działalność w krajach poza Holandią. Stawka 9% jest podobna do niższej stawki podatku w Niemczech i obejmuje popularne towary, takie jak książki, czasopisma, żywność i leki.

Francja

Stawka VAT we Francji plasuje się dokładnie pomiędzy stawkami w Niemczech i Holandii i wynosi 20%. Jednak podobnie jak w innych krajach UE, Francja obniża tę stawkę do 10% dla wybranych towarów.

Jak obliczyć VAT?

W większości krajów VAT oblicza się jako procent ceny sprzedaży. Na przykład, jeśli produkt jest sprzedawany za 100 € i stawka VAT wynosi 20%, całkowita cena produktu wyniesie 120 € (100 € + 20 €).

Pamiętaj, że VAT zawsze oblicza się od ceny sprzedaży przed zastosowaniem jakichkolwiek zniżek czy innych podatków. Albo po prostu skorzystaj z naszego narzędzia AutoVAT, żeby prawidłowo obliczyć VAT.

Czy potrzebujesz europejskiego numeru VAT?

Więc czy potrzebujesz europejskiego numeru VAT, jeśli mieszkasz i pracujesz w Europie? To zależy. Europejskie numery VAT są nadawane firmom przez organy podatkowe w państwie członkowskim Unii Europejskiej, w którym firma jest zarejestrowana.

Numer służy do identyfikowania firmy na potrzeby podatku od wartości dodanej. Więc tak, jeśli masz firmę zarejestrowaną do VAT w państwie członkowskim UE, będziesz potrzebować europejskiego numeru VAT.

Będziesz używać tego numeru na wszystkich fakturach wystawianych klientom w innych państwach członkowskich UE.

Jak zdobyć europejski numer VAT? Najpierw musisz zarejestrować się do VAT w swoim kraju (tam, gdzie jesteś rezydentem). Po zatwierdzeniu wniosku otrzymasz europejski numer VAT, który będzie ważny we wszystkich państwach członkowskich UE.

Bankuj z bunq

Od zrozumienia, jak działa VAT, po zdobycie swojego IBAN i ustawienie przelewów, jest sporo rzeczy, które warto wiedzieć, prowadząc biznes w Europie.

Z bunq Business Account obliczanie VAT Twojej firmy jeszcze nigdy nie było tak proste. Aplikacja automatycznie oblicza VAT od Twoich płatności przychodzących i wychodzących oraz odkłada go na osobnym koncie, tak żeby był gotowy, gdy przyjdzie czas porządkowania ksiąg na koniec roku.

Jednak nie musisz być właścicielem firmy ani freelancerem, żeby skorzystać z bankowania w bunq. Wierzymy, że każdy powinien mieć możliwość bankować jak lokalny mieszkaniec, niezależnie od tego, gdzie akurat jest na świecie.

Dlatego stworzyliśmy w pełni mobilną aplikację bankową, która pozwala Ci założyć konto w zaledwie kilka minut, a następnie zacząć wydawać, oszczędzać, planować budżet i inwestować bez wysiłku, prosto z telefonu.

Pobierz aplikację bunq już dziś i zacznij korzystać z bunq Business Account.